BIR UÇUŞUN HİKÂYESİ
THY envanterinde bulunan BAe–146 (RJ–100) tipi, TC-THG tescil işaretli uçak, 08 Ocak 2003 tarihinde TK–634 sefer sayılı İstanbul – Diyarbakır tarifeli uçuşu esnasında, saat 18.19 UTC’de Diyarbakır Askeri Hava alanı 34 pist başına 900 metre mesafede araziye çarparak düşmüştür.
Kazada ikisi pilot, üçü kabin görevlisi ve yetmişi yolcu olmak üzere toplam 75 kişi hayatını kaybetmiş, 5 yolcu ise ağır yaralı olarak kurtarılmıştır.
Uçuş ekibi tarafından, iniş için plânlanan Diyarbakır Askeri Havaalanı’na yaklaşık 70 deniz mili mesafede, Diyarbakır Yaklaşma Kontrol ile temas kurmadan önce 34 pistine VOR/DME alçalma planının brifingi ile pas geçme yöntemi ve yedek meydana dönüş planlaması yapılmıştır.
CVR’da bulunan kabin içi konuşmalarda Kaptan tarafından pistin görülemediği ve ışıkların yanıp yanmadığının fark edilmediği, 16 pist başı gibi görüntülerin olduğu ancak diğer pist başının görülemediği ifade edilmiştir.
TK 634 tarafından 8 milde inbound olduğu bilgisinin yaklaşma kontrole bildirilmesi üzerine, yaklaşma kontrol, yaklaşmaya devam edilmesini ve pist görüşü alındığında ikaz edilmesini talep etmiş ve konuşmaların karşılıklı olarak anlaşıldığı, yaklaşma kontrol ve uçak tarafından teyit edilmiştir.
Daha sonra alçalma ve yaklaşmaya devam edilerek, bir sonraki alçalma irtifası olarak, minimum alçalma irtifası olan MDA(Minimum Alçalma İrtifası) 2800 feet ayarlanmıştır. MDA 2800 ft’e gelindiğinde, pus sebebiyle pistin görülemediği her iki pilot tarafından ifade edilmiştir.
Uçak 34 pistine 900 metre kala, tam VOR istikametinde, yaklaşma ışıklarının başlangıç yerinin 30 metre kadar soluna, hafifçe yükselen ve yaklaşık eğimi %10 olan araziye ana iniş takımlarından ve gövdenin orta alt kısmından iniş takımları açık olarak ve 131 knot süratle çarpmıştır. Çarpma sonucu uçak parçalanarak istikamette 200 metre sürüklenmiştir.
SONUÇ
1. Uçuş Ekibi tarafından, 2800 ft irtifada MDA'ya gelinmesine ve yaklaşma ışıkları veya pistin görülememesine rağmen inişte ısrarcı davranılmıştır.
2. Kötü hava koşulları kaza nedenine katkıda bulunmuştur.
TAVSİYELER
1. Türk Hava Yolları'nın bütün uçuş ekiplerine, TK–634 sefer sayılı uçuşun kaza tahkikatında öğrenilen bilgileri kullanarak, işleme prosedürlerinde belirtilen hususlar ile yaklaşma ve iniş öncesi uyulması gereken limit ve kurallara riayetin önemini tekrar hatırlatması ve uygulamaların sağlanması için önlem alması tavsiye edilmektedir.
2. Türk Hava Yolları'nın kaptan olma ile ekip oluşturma ve plânlama standartlarını yeniden gözden geçirerek, bu konuya önlem alması tavsiye edilmektedir.
3. Türk Hava Yolları'nın özellikle askeri pilot olarak RAPCON hizmetini kullanmış olan uçuş ekiplerine başta olmak üzere bütün uçuş ekiplerine, ICAO onaylı olmayan sistemlerin kullanılmaması hakkında eğitimler vermesi, yapılması gereken uygulamaları net bir şekilde belirleyerek, önlem alması ve Operasyon El Kitabı (OM)'nda yer alan prosedürleri bu paralelde ayrıntılı hale getirmesi tavsiye edilmektedir.
4. Türk Hava Yolları'nın filosunda bulunan aynı kategorideki diğer uçakları, kullanımı 1 Ocak 2005 tarihinde zorunlu hale gelecek olan arazi duyarlılığı (Terrain Awareness) ve Uyarı Sistemi (TAWS) ile teçhiz etmesi tavsiye edilmektedir.
5. Türk Hava Yolları'nın tüm uçuş ekiplerine ve ilgili yöneticilerine hassas olmayan ve sabitleştirilmemiş yaklaşmalarla artan risk faktörleri ile yaklaşma ve iniş kazalarını (ALAR) azaltmak üzere eğitimler düzenlemesi tavsiye edilmektedir.
6. Hava alanı otoritelerinin, yaklaşma esnasında hava trafik kontrolörlerine radar ekranında görsel olarak emniyet irtifasının altına inen havaaracı konusunda uyarıda bulunma kabiliyetine sahip olan Minimum Emniyet İrtifası Uyarısı (MSAW) sistemi ile hava alanlarını teçhiz etmeleri tavsiye edilmektedir.
7. SHGM tarafından, ICAO onayı bulunmayan RAPCON hizmetinin sivil havacılık faaliyetleri sırasında kullanılmaması ve onaylanmış yaklaşma usulleri tarafından belirtilen limit ve usullerin hassas bir şekilde uygulanmasında daha titiz davranılması için önlem alınması tavsiye edilmektedir.
8. SHGM tarafından, sivil hava trafiğine hizmet veren Askeri Hava Alanlarında görevli Hava Trafik Kontrolörlerinin, ICAO Annex 1 ve ilgili mevzuatta belirtilen teknik ve sağlık standartlarına uygun lisanslandırılmalarının sağlanması tavsiye edilmektedir.
9. Meteoroloji Genel Müdürlüğü tarafından, ülkemizde bulunan hava alanlarındaki meteorolojik hizmetlerin pistler ile pist yaklaşma ve kalkış bölgelerine yakın yerlerde yapılacak periyodik rasatlarla güncellenmesi ve kötü hava koşullarında değişiklik yapma zamanlarının tahmin zamanlarından farklı olarak yapılmasının sağlanması tavsiye edilmektedir.
10. Meteorolojik durumlardaki anî değişikliklerin anında uçuş ekiplerine ulaştırılabilmesini teminen tarifeli uçuş yapılan hava alanlarında RVR değerinin ölçülmesinin sağlanması, ATIS hizmetinin kurulması ve faal olarak bulundurulması tavsiye edilmektedir.
25 Ekim 2004 tarih 25624 sayılı Resmi Gazeteden